Խելացի թռչունը

Մի սոված կատու տեսնում է ծառի վրա թռչուն։ Նա ուզում է խորամանկի և ուտի թռչունին։ Նա ասում է․
-Գիտես արդեն բոլորգենդանի իրար ընկեր են և կռվում։
Թռչունը չհավատաց և ասաց․
-Եթե չեք կռվում, իրար ընկերներ եք հեռվում ոհմակ է վազելով գալիս։
Կատուն սսկսեց փախչել, իսկ թռչունը ասաց․
-Ինչու՞ ես փախչում, եթե դուք ընկերներ եք։
Եվ  կատուն փախավ սոված, առանց թռչունին ուտելու։

Ճամփորդություն

Մենք այսօր գնացինք ճամփորդության: Առաջին կագառը Եղիշե Չարենցի տուն-թանգարաններ: Մենք այնտեղ տեսանք նրա աշխատասենյակը: այնտեղ կար նրա գլխարկը, հին գգործիք, որը տպում էր թուղթը և այլն: Նա պահում էր դաշնամուր, որ նրա երեխաները նվագեին Կոմիտասի երգերից: Նա այդ տանը ապրել էր 2 տարի: Տեսանք նաև նրա անկողինը: Կողքում նրա կնոջ և երեխաների ննջասենյակ: Այդտեղել նայեցինք և գնացինք: Խոհանոցը չնայեցինք, քանի որ խոհանոցից ոչինչ չէր պահպանվել:
Հետո մենք գնացին մանկական երկաթուղի: Այնտեղ կային երեխաներ, որ նստեցին որդ, մյուս մասը գնացք: Ես գնացի որդ, քանի որ գնացք նստել էի և այդքան էլ դուր չէր եկել: Որդը արագ էր գնում, անգամ ճանապարհ գլխարկը գցեց: Վերջացնելուց հետո մենք ման եկանք, հայկական երգեր երգեցինք, խաղացինք և եկանք դպրոց:

Вапросы

1.Из данных слов составь предложения. Запиши их. В конце каждого предложения поставь точку.

в,утро, распустилась, хорошее, майское, Роза
Роза распустилась в майское хорошее утро.

соловей, свою, Прилетел, запел, и, песню
Прилетел соловей и запел свою песню.

слушала, пение, и, соловья, была, Роза, счастлива
Роза слушала пение соловья и было счастлива.

2.Прочитайте стухотворение  «Розовый куст»,  подчеркни слова, которые отвечают на вопрос что делали?

 Одной чертой, а что сделал? – двумя.

Этот кустик диких роз                                      Чтоб с рассвета до зари

Мишка из лесу принёс,–                                  Песни пели соловьи,

Чтобы утром ты  проснулся,–                        Песни пели, гнёзда вили-

Увидал и улыбнулся. —                                    И птенцов своих растили.-

3.Прочитай. Подчерки названия цветов.

роза,коза, гвоздь, гвоздика, аист, астра, букашка, ромашка, рубашка, колокол, колокольчик, мак, рак, сарафанчик, одуванчик, волчонок, василёк, день, сирень, тень

4.Вместо выделенных слов напиши он, она, оно, они.

Уже весна. В этом году она наступила рано. На небе нет ни одной тучи. Оно голубое. Распустились цветы. Весной они очень красивы. Вот мак. Он красный. Вот ромашка. Она белая. А вот и васильки. Они синие. Мимо цветов летела бабочка. Увидела она голубой колокольчик и села на него. А это пчёлы. Они собирают с цветов сладкий сок – нектар.

Կարմիր բլուր

մենք մայսիին գնացինք Կարմիր բլուր: Կոչվում է Կարմիր բլուր, որովհետև այնտեղ արկեր էին պայթել և բլուրը դարձեր էլ կարմիր և այդ իսկ պատճառով կոչվում է՝ Կարմիր բլուր: Բլուրը գտնվում էր հրազդան գետի ափին: Այդ բլուրում ապրում էին թագավորները: Այնտեղ տեսանք տներ, որոնց կեսը քանդված էր, իսկ մյուս կեսը դեռ կար: Տեսանք տները, բլուրը և եկանք դպրոց: Ի դեպ այդտեղից երևում էր Արա լեռը, Արագածը և Արարատը:

Եզոպոսի առակներից

Թեսթ 9

Կարդա՛ տեքստը և պատասխանի՛ր տրված հարցերին:

Եզոպոսը համաշխարհային առակագրության խոշոր դեմքերից է: Նրա առակներով է պայմանավորված համաշխարհային գրականության մեջ առակագրության՝ որպես առանձին ժանրի զարգացումը: Եզոպոսի մասին կենսագրական տեղեկությունները շատ սուղ են: Ամենահին հիշատակությունը V  դարի հույն պատմիչ Հերոդոտոսինն է, որից ենթադրվում է, որ նա ապրել է մ. թ. ա. VI  դարում, Սամոս քաղաքում, եղել է ստրուկ և սպանվել է Դելփիքում: Ենթադրություններ կան, որ նա հույն էր` Թրակիայից կամ Փռյուգիայից: Եզոպոսի մասին շատ զրույցներ և ավանդություններ են պահպանվել: Դրանցից թերևս ամենահիշարժանը հետևյալն է.

Մի օր, Քսանթոսը ցանկանալով ճաշկերույթ տալ ի պատիվ աշակերտների՝ Եզոպոսին կարգադրեց, որ գնա աշխար-ի ամենից լավ բանը գնի շուկայից և համեղ ճաշ պատրաստի:

-Շատ լավ, տե՛ր,-ասաց Եզոպոսը և գնաց:

Ճաշի ժամին յուրաքանչյուր աշակերտի առաջ մի աման լեզու էր դրած:

-Ի՞նչ է սա,-հարցրեց Քսանթոսը զարմացած:

-Լեզու, տեր իմ:

-Մի՞թե սա է աշխարհի ամենալավ բանը, հիմար,-գոռաց Քսանթոսը:

-Ասացեք, տեր իմ,-պատասխանեց Եզոպոսը,-ի՞նչ կա աշխարհում ավելի լավ , քան լեզուն. լեզուն է հասարակական կյանքի շաղկապը, ճշմարտության և իմաստության գործիքը, գիտությունների բանալին: Առանց լեզվի ինչպե՞ս կզարգանար ուսումն ու գիտությունը, առանց լեզվի ինչպե՞ս մար-իկ միմյանց պիտի հայտնեին իրենց ուրախությունը կամ վիշտը, իրենց հուզող մտքերը:

Բոլոր աշակերտները, նրանց հետ նաև Քսանթոսը, հավանություն տվեցին Եզոպոսի բացատրությանը:

Մի ուրիշ անգամ Քսանթոսն ասաց Եզոպոսին.

-Եզոպո՛ս, գնա շուկա և այս անգամ աշխարհի ամենավատ բանը բեր մեզ համար:

Եզոպոսը գնաց շուկա և դարձյալ լեզու բերեց: Քսանթոսը բարկությունից իրեն կորցրել էր:

-Հանդարտվե՛ք ,տեր իմ, -ասաց Եզոպոսը,-ի՞նչ կա աշխարհում ավելի վատ, քան լեզուն. դրանով են կործանվում ամբողջ պետություններ, դրանով են կատարվում բոլոր ստերը, կեղծիքներն ու բամբասանքները, դրանով են մարդիկ վիրավորական խոսքեր ասում միմյանց և դրանով են , վերջապես, թա-ավորները արձակում իրենց անար-ար հրամանները: Լեզուն, տեր իմ, աշխարհի ամենալավ և ամենավատ բանն է, նայած , թե ում բերանի մեջ է գտնվում այն, նայած, թե ով է լեզվի տերը:

-Դու հաղթեցիր, Եզոպոս,-ասաց Քսանթոսն իր զայրույթը զսպելով:

Եզոպոսի առակները սրամիտ են, լի իմաստությամբ, մարդկային արժանապատվությամբ և ունեն փիլիսոփայախրատական նշանակություն:
Մեզ հասած եզոպոսյան առակների հիմնական ժողովածուն (500-ից ավելի առակներ) կազմվել է I–II դարերում: Հին Հունաստանում ծագել է «եզոպոսյան լեզու» արտահայտությունը, երբ թե՜ բանավոր, թե՜ գրավոր խոսքում մտքերը Եզոպոսի նման արտահայտում են քողարկված, փոխաբերական արտահայտություններով: Հայ գրականության մեջ եզոպոսյան լեզուն վարպետորեն օգտագործել է առակագիր Վարդան Այգեկցին:

V դարում հայերն արդեն ծանոթ էին եզոպոսյան առակներին: Դրանք հայերեն առաջին անգամ լույս են տեսել 1818 թ-ին, Վենետիկում:

1.Տեքստի բառերից 4-ում բաց թողած տառի փոխարեն  գծիկ է դրված: Լրացրո՛ւ բաց թողած տառերը և ներկիր որևէ գույնով:
աշխարհի, մարդիկ, անարդար, թագավոր

2.Տեքստում ընդգծի՛ր Եզոպոսից մեզ հասած տեղեկությունները:

3.Որպես աշխարհի լավ բան, Եզոպոսն ընտրել էր լեզուն, որովհետև`

ա. Լեզվի միջոցով են մարդիկ հայտնում իրենց ուրախությունը, վիշտը կամ հուզող մտքերը:

բ. Լեզվով են կատարվում բոլոր ստերը, կեղծիքները և բամբասանքները:

գ. Լեզուն ամենակարևոր օրգանն է:

դ. Լեզվի միջոցով են թագավորները անարդար հրամաններ արձակում:

4.Ինչո՞ւ Քսանթոսը Եզոպոսին ուղարկեց շուկա՝ աշխարհի ամենալավ բանը բերելու:

ա. Ցանկանում էր հետաքրքիր ընթրիք ունենալ:

բ. Ուզում էր տեսնել՝ ինչ կբերի Եզոպոսը:

գ. Ցանկանում էր ճաշկերույթ տալ՝ ի պատիվ աշակերտների:

դ. Ինքը չէր կարող գնալ:

5. Երկրորդ անգամ Քսանթոսն ի՞նչ խնդրեց բերել շուկայից:
Աշխարհի ամենավատ բանը:

6.Տեքստից ելնելով գրիր, թե ինչո՞ւ է լեզուն աշխարհի ամենալավ բանը:
Որովհետև մենք մեր վիշտը և ուրիշ բաներ մեր լեզվի միջոցով ենք ասում:

7. Լեզվի մասին ի՞նչ առածներ գիտես, գրի՛ր երկու առած:
Լավ է ոտքից կաղել, քան լեզվից:
Զենքը սպանում է մեկին, լեզուն` հազարին:
Երկար լեզուն կկարճացնի կյանքը:

8. Որպես աշխարհի ամենավատ բան, Եզոպոսն ընտրել էր լեզուն, որովհետև`

ա. Լեզվով մարդիկ վիրավորական խոսքեր են ասում միմյանց:

բ. Լեզուն կարևոր օրգան չէ:

գ. Առանց լեզվի էլ կլինի ապրել:

դ. Լեզուն թաց և լպրծուն է:

9. Տեքստում կարմիր ներկի՛ր մեկ հարցական նախադասություն:

10.Տեքստից դուրս գրիր  հոգնակի թվով օգտագործված գոյականները և առանձնացրու հոգակիի վերջավորությունը:
աշակերտ ների, առակ ներ

11.Տրված նախադասության մեջ բաց է թողնված մեկ կետադրական նշան, կարդա՛ նախադասությունը և դի՛ր բաց թողնված նշանը:

Եզոպոսին կարգադրեց, որ գնա շուկա և գնի աշխարհի ամենից լավ բանը:

12.Ո՞ր բառն է շավիղ բառի հոմանիշը:

ա Հյուսել

բ. Շարել

գ. Կածան

դ. Տավիղ

13.Տրված բառերից որի՞ դիմաց է սխալ նշված կազմությունը:

ա. Ճաշ-պարզ

բ. Թագավոր-ածանցավոր

գ. Վիշտ-բարդ

դ. Գիտություն-ածանցավոր

14.Փակագծերում տրված բառերը ձևափոխելով` տեղադրի՛ր բաց թողած տեղերում:

Եզոպոսի ծննդյան և մահվան  թվականները հայտնի չեն, ենթադրվում է, որ նա ապրել է մ.թ.ա. 6-րդ դարում: (մահ, դար)

15. Համացանցից ընտրիր Եզոպոսի առակներից ևս մեկը, կարդա, գրավոր պատմիր (համառոտ):

Աղվեսն ու խաղողը

Քաղցած աղվեսը տեսավ խաղողի վազը` կախ ընկած ողկույզներով, և ուզեց դունչը հասցնել խաղողին, բայց չկարողացավ: Եվ հեռանալով` ինքն իրեն ասաց. «Դեռ խակ է»:

Այսպես էլ որոշ մարդիկ, երբ հաջողության չեն հասնում, քանի որ ուժ ու կարողություն չունեն, մեղքը գցում են պայմանների վրա:

 

 

«Живая шляпа»

  1. Найдите те предметы и тех действующих лиц, которые встретились в рассказе. Назовите лишние предметы. 

машина, шляпа, картофель, котёнок, лыжи, клюшка, сани, лыжная палка, ребята

2. Как вы думаете, почему писатель назвал свой рассказ живая шляпа?
Потому что, шляпа двигался и они думали, что это живая.

3. Как звали котёнка?
Васька

4. Как звали мальчиков– героев этого рассказа?
Вадик и Вовка

5.  Чем занимались ребята?
Они раскрашивали картинки.

6. Что вдруг случилось?
Шляпка упала.

7. Какое оружие они выбрали для борьбы со шляпой?
Клюшка и лыжная палка.

8. Что произошло, когда ребята стали швырять картофелем в шляпу?
Шляпа упала и вышел котёнок.

9. Кого же ребята испугались на самом деле?
От котёнка.

10. Какая пословица подходит для описания поведения мальчиков?

  • Дело мастера боится.
  • У страха глаза велики.
  • Велика голова, да мозгу мало.
  • Трусливому зайке и пенёк волк.

11. Все эти слова встречались вам в рассказе, восстановите их, добавив гласные.

комоде                              стол

комната                          картошка

шляпа                              диван

кухня                              корзина

котёнок                         Н с в